Ngày 1.1.2026, Bulgaria chính thức trở thành thành viên thứ 21 của Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone). Trong loạt tiền xu mới được phát hành, đồng 1 euro của Bulgaria khắc chân dung Thánh John xứ Rila (còn gọi là Ivan Rilski), vị thánh quan thầy của quốc gia, được người dân tôn kính như một “người làm phép lạ”.
Sinh khoảng năm 876 tại Skrino, dưới chân núi Osogovo, Thánh John xứ Rila được xem là ẩn tu đầu tiên của Bulgaria. Thủa trẻ, ngài từng là người chăn gia súc, sau đó gia nhập tu viện Thánh Dimitrii và sớm chọn đời sống khổ tu, cầu nguyện trong cô tịch. Ngài di chuyển qua nhiều vùng núi, cuối cùng định cư tại dãy núi Rila, sống trong các hang động và hiến trọn đời mình cho Thiên Chúa.
Theo truyền thống, thánh nhân đã thực hiện nhiều phép lạ giúp đỡ dân nghèo và người đau khổ. Danh tiếng ngày càng lan rộng, dù bản thân ngài luôn mong sống ẩn dật. Những người trẻ tìm đến học hỏi và sống quanh nơi ngài tu tập ngày một đông, từ đó hình thành cộng đoàn tu trì, đặt nền móng cho Tu viện Rila. Thánh John xứ Rila qua đời ngày 18.8.946 và được cả Chính Thống giáo lẫn Công giáo tôn kính.
Ngày nay, Tu viện Thánh John xứ Rila là tu viện Chính Thống giáo Đông phương lớn và nổi tiếng nhất Bulgaria, tọa lạc tại dãy núi Rila, cách thủ đô Sofia khoảng 117 km. Được thành lập từ thế kỷ thứ 10, tu viện là một trong những tượng đài văn hóa, lịch sử và kiến trúc quan trọng bậc nhất của đất nước, đồng thời là điểm hành hương lớn của tín hữu.
Quần thể tu viện có hình chữ nhật, với nhà thờ chính xây dựng vào thế kỷ 19, gồm 5 mái vòm, 3 bàn thờ và 2 nhà nguyện phụ. Bên trong lưu giữ nhiều biểu tượng thánh quý giá từ thế kỷ 14 đến 19, cùng thư viện cổ với hàng trăm bản thảo và hàng nghìn ấn phẩm in xưa. Bảo tàng tu viện nổi tiếng với Cây Thánh giá của tu sĩ Rafail, một tác phẩm chạm khắc gỗ tinh xảo tái hiện 104 cảnh Kinh Thánh và hơn 600 nhân vật.
Việc chọn Thánh John xứ Rila xuất hiện trên đồng 1 euro không chỉ mang ý nghĩa nghệ thuật, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ về căn tính Kitô giáo, di sản tinh thần và chiều sâu lịch sử của Bulgaria giữa lòng châu Âu đương đại.
Sưu tầm & biên soạn
